فرمانداری آران و بیدگل
خانه
معرفي آران و بيدگل
مختصري از شهرستان آران وبيدگل



شهرستان آران وبيدگل با مساحت 3/6051 كيلومتر مربع با جمعيتي حدود 90492هزار نفر ، با دو بخش مركزي و كويرات ، چهار شهر آران وبيدگل ، نوش آباد ، ابوزيد آباد و سفيد شهر و سه دهستان و 12 روستا در شمالي ترين نقطه اصفهان واقع شده است .

اين شهرستان از شمال به درياچه نمك و استانهاتي سمنان و قم از غرب به شهرستان كاشان از جنوب به نطنز و از شرق به اردستان محدود و از طريق دو جاده اصلي به كاشان و شبكه راههاي اصلي كشور مرتبط مي شود .

آب و هواي اين منطقه گرم و خشك با تابستانهاي گرم و زمستانهاي سرد و خشك بوده و حداكثر دماي هوا در تابستان به 40 درجه سانتيگراد و حداقل برودت در زمستان به 7 درجه سانتيگراد مي رسد .

به لحاظ كويري بودن منطقه ، 2000 كيلومتر مربع ( 31% مساحت شهرستان ) را تپه هاي شني فرگرفته كه در اصطلاح محلي به آن " بند ريگ" مي گويند .

كشاورزي آران وبيدگل به رغم شرايط نامناسب خاك و كمبود آب ، اما با سختكوشي مردمان اين ديار ، امروز اين شهرستان با دارا بودن يكهزار هكتار كشت پسته و 2200 هكتار كشت گندم و 1200 هكتار كشت پنبه و 120 هكتار كشت دانه هاي روغني جايگاه قابل توجهي در خودكفايي ميهن اسلامي دارد .

علاوه بر كشت شغل كشاورزي و دامپروري ، قالي آران وبيدگل از شهرت جهاني برخوردار و بر اساس سرشماري اخير تعداد دارهاي قالي شهرستان بيش از 13 هزار دستگاه مي باشد كه نمونه اي است از ذوق هنري كوير نشينان .

آنچه درباره پيشينه آران وبيدگل ميتوان گفت اين است كه پس از ويراني شهر باستاني سيلك ( كه تمدن 7 هزار ساله دارد ) در اثر حوادث و تحولات گوناگون ، آباديهاي كوچك و بزرگي بصورت قلعه و حصار پديد آمد و منطقه وسيعي بنام چهل حصاران شهرت يافت .

اصل واژه « آران » از « آرين » نام ديگر قوم آريا به معناي جايگاه مقدس ، مكان گرمسير و بيدگل تغيير يافته بي بي گل ، ويگل و بي گل مي باشد .

زبان مردم اين شهرستان فارسي رايج اما داراي لهجه هاي متفاوتي است و زبان محلي آران وبيدگل در زمره زبانهاي پهلوي قديم به شمار مي رود .

درباره دين و آييني كه مردم آران وبيدگل تا زمان ظهور مكتب اسلام اطلاع چنداني در دسترس نيست اما قرائني همچون آثار باقي مانده از آتشكده نياسر و . . . در اطراف كاشان مي تواند دليلي بر زرتشتي بودن آيين منطقه باشد اما آنچه مسلم است با طلوع خورشيد اسلام ساكنان اين منطقه از جمله اولين مناطق مركزي بودند كه به اسلام گرويدند و به خاندان رسالت و امامت عشق ورزيده اند .

قرار گرفتن آران وبيدگل در ميان شهرهاي مذهبي ري ، قم و كاشان و نيز مهاجرت و اقامت سادات و علويان از حجاز و عراق به اين مراكز و و جود بقاع متبرك و زيارتگاهها در اين شهرستان از نشانه هاي آشكار گرايش به اسلام محمدي ، تشيع علوي و مذهب جعفري بوده است .

ساكنان كوير بطور عام و بويژه اهالي آران وبيدگل مردماني مهربان ، قانع ، مهمان نواز و مقاوم مي باشند . حضور در زيارتگاهها و امامزاده ها ، زيارت اهل قبور و برپايي مجالس و محافل ديني از رسوم پسنديده مردم اين منطقه است .

سابقه تشيع و ريشه هاي عميق اعتقادي مردم و ارتباط قوي و استوار آنان با علما و رهبران ديني در حوزه علميه قم ، از مهمترين عوامل زمينه ساز در ايجاد حركتهاي انقلابي بوده است .

با آغاز نهضت بزرگ 15 خرداد ، اين منطقه نيز دوره هاي سخت مبارزه و مقاوت را سربلند و افتخار آميز پشت سر گذاشت و از آن پس با جانبازيها و رشادتهاي كم نظير خود نقش مهمي ايفا نموده است به گونه اي كه شمار بالاي شهدا ، مفقودان و ايثارگران شهرستان مويد حماسه آفريني هاي مردم اين سامان است .

وجود شخصيتهاي بزرگ علمي فرهنگي و ادبي آران وبيدگل ، شاخصه مهم ديگري در بازيافت و پيشينه هويت فني _ فرهنگي اين شهرستان است .

برپايي حوزه هاي درسي ، تربيت و پرورش انديشه هاي ديني و مراودت و معاشرت عالمان شهرستان با بزرگان عصر خود ، موجب فراهم شدن فضايي معنوي و بستري مناسب براي رشد و شكوفايي انديشه و استعداد طالبان معرفت بوده است .

از بزرگان و معاريف علوم ديني در آران وبيدگل كه آثار و تاليفات بسياري نيز از خود بجا گذاشته اند مي توان به ملا غلامرضا آراني ، ملامحمد جعفر بيدگلي ، ملا محمد علي آراني ، ملا احمد مجتهد بيدگلي ، آيت اله عاملي ، ملا محمد باقر بيدگلي ، ملا علي آراني ، ملا محمود فاضل بيدگلي ، ملا محمد زمان نوش آبادي و ... اشاره نمود .

همچنين از سخنوران و نام آوراني همچون نگاهي آراني ، فائض بيدگلي ، صباحي بيدگلي،اديب بيضايي آراني،وصاف بيدگلي ، دائي آراني ، داوري آراني ، بزمي بيدگلي ، سرشار آراني واصف بيدگلي ، فلاح آراني و ... مي توان نام برد كه آثار و سروده هاي بسياري از آنان باقي است

اينك وجود آثار و ابنيه هاي تاريخي از جمله كاروانسراي تاريخي مرنجاب در كنار طبيعت بكر و ناشناخته كوير مركزي ايران و درياچه شگفت انگيز و سفيد پوش نمك در آران وبيدگل و قلعه سيزان ، كرشاهي و شاه عباس ابوزيدآباد اين خطه را ميزبان هزاران گردشگر داخلي و خارجي نموده است .

اين شهرستان داراي آثار تاريخي و جاذبه هاي گردشگري فراواني است كه از جمله آنها مي توان به : امامزاده محمد هلال ابن علي ( ع) ، امامزاده هادي (ع) ، امامزاده قاسم (ع) ،امامزاده محمد نوش آباد ، مسجد جامع قاضي ، مسجد نقشينه آب انبارها ، مسجد جامع نوش آباد ، حسينيه ها و بقاع متبركه در اين شهرستان را نام برد .

اگر چه امروز بهره وري از معادن نفت ، گاز ، نمك ، و مواد شيميايي مختلف به عنوان ذخيره سرمايه هاي عظيم زير زميني ، افقي درخشان جهت حضور در عرصه صنعتي كشور را به انتضار نشسته ايم ، اما تلاش براي احيا و بازسازي اين خطه كه بر رونق صنعت توريسم نيز خواهد افزود ، امري اجتناب نا پذير است .

در استعداد و پشتكار علمي و فرهنگي جوانان آران وبيدگل همين بس كه علامه دهخدا در لغت نامه " ضريب بالاي هوشي " را از ويژگي هاي مردم اين منطقه ذكر كرده است .

حساسيت لازم به مقوله حياتي آموزش و علم از ديرباز در روحيه ساكنان اين خطه وجود داشته است بطوري كه در يك مقطع تاريخي در آران 8 مكتب خانه و در بيدگل 3 مكتب خانه عهده دار در امر تعليم و آموزش بوده است .

آمار قبولي دانش آموزان آران وبيدگل در مسابقات استاني با كسب مقام هاي علمي و آموزشي در سطح كشور از نشانه هاي توجه به اين مهم است .















آران وبيدگل دروازه كوير مركزي ايران



روزگاري كه تپه هاي باستاني سيلك اولين خاستگاه مدنيت و شهرنشيني در جهان ويران گشت آباديهاي كوچك و بزرگي بصورت قلعه و حصـار پديد آمد كه چهل حصاران شهرت يافت كه آران و بيدگـل يكي از آن چهل گشت و اولين شهرنشينان جهان را در آغوش خويش سكونت داد .

آران و بيدگــل امروزكه در شمـالي ترين نقطه استان تمدن ساز اصفهان و در فاصله 5 كيلومتري شهر تاريخي كاشان واقع است و به خاطر واقع شدن در مسير جاده ابريشم همواره محل عبور و مرور كاروانهاي بزرگي بوده است كه از اروپـا عازم مشرق زمين بوده اند.شهرستان آران و بيدگل با مساحت3 / 6051 كيلومتر مربع جمعيتي بيش از 89 هزار نفر داراي دو بخش مركزي و كويرات و چهار نقطه شهري آران و بيدگل - نوش آباد - ابوزيدآباد و سپيــد شهر و 2 دهــستان به نامهاي كـويرات و سپيد دشت ميباشد . اين شهرستان از شمال به درياچه نمك واستانهاي سمنان و قم - از غرب به كاشان از جنوب به نطنز و از شرق به اردستـان محدود و از طريق دو جــاده اصلي به كاشان و شبكه راههاي اصلي كشور مرتبط ميشـود.

آب و هواي اين منطـقه گــرم و خشك با تابستانهاي گـرم و زمستانهاي سرد و خشـك بوده و حداكثر دمـاي هوا در تابستان به 49 درجـه سانتيگـراد و در زمستان حداقل برودت به 7 درجه سانتيگراد زير صفر ميرسد.

به علت وجود آثار و ابنيه تاريخي فراوان از جمله : كاروانسراي تاريخي مرنجاب - قلعه سي زان و گرشاهي در كنار طبيعت بكر و ناشناخته كوير مركزي ايران ودرياچه شگفت انگــيز و سفيدپوش نمك در آران و بيدگل اين خطه را ميزبان هزاران گردشگر داخلي وبين المللي ساخته است .همچنين حضور مردمان مهربان و سختكوش . مهمان نواز اين ديار تربيت شخصيت هاي بزرگ علمي و فرهنگي و ادبي چون ملاغلامرضا آراني - نظـام وفا و ملامحمد زمان نوش آبادي برگ زريني از كتاب فرهنگ ايران زمين بوچود آورده است .

ذوق هنري توام با همت و قناعت اين مردمان را مي توان در خلق گـل و بوته هاي فرشهاي نفيسي ديد كه اين خطه را با نام فرش عجين ساخته است. اگـر چه امروزه با بهره وري از معادن نفت - گاز - نمك و مواد شيميايي مختلف به نمودن ذخيره سرمايه هاي عظـيم زيرزميني افقي درخشان جهت حضور در عرصه صنعتي كشور را به انتـــــــــظار نشسته ايم . اماتلاش براي احيا و بازسازي ابنيه تاريخي اين خطه كه بررونق صنعت توريسم نيز خواهد افـزود.















جاذبه هاي گردشگري شهرستان











بقعه امامزاده محمد هلال ابن علي (ع): يكي از مراكز تاريخ و مذهبي شهر آران وبيدگل است كه اولا به لحاظ اينكه مرقد مطهر يكي از فرزندان بلافصل حضرت علي ابن ابيطالب (ع) ميباشد مورد توجه خاص شيعيان آن حضرت قرار دارد و همه روزه (بخصوص - روزهاي پنجشنبه و جمعه) صدهانفر از دوستداران اهل بيت جهت زيارت بدانجا ميروند. ثانيايكي از مجموعه هاي جالب تاريخي منطقه كوير ناحيه مركزي ايران است . ضمنا همه ساله در دهه او لمحرم مركز عزاداري و سوگواري حضرت امام حسين ( ع) توسط هيئات مذهبي شهر ميباشد همچنين هر سال در روز 21 ماه مبارك رمضان دهها هزار نفر از اهالي شهر هاي آران وبيدگل ـ كاشان ـ قم ونطنز و ساير شهرهاي ناحيه مركزي شهر در اين مكان اجتماع نموده و به سوگواري مي پردازند.

كتابخانه اين بقعه مطهر بالغ بر چند هزار جلد كتاب نفيس و همچنين صدها نسخه خطي بي نظير كه همواره مورد مراجعه نسل جوان و بخصوص دانشجويان است .

د راعياد مذهبي و ايام مخصوص اسلامي اين بقعه يكي از مراكز بزرگ اجتماع اهالي ومردم شهرستان كاشان مي باشد. ساختمان اين امامزاده د رعصر سلجوقي ساخته و د ردوره صفويه و قاجاريه مرمت وبازسازي شده است .

بقعه امامزاده قاسم(ع): اين امامزاده از فرزندان حضرت امام علي النقي (ع) از مستحدثات دوره صفويه است كه به اثر نذربيگم خاتون عمه شاه عباس اول صفوي با سرمايه مشاراليها بنا گريده است . گنبد كاشيكاري وباروي گلي اين بقعه داراي زيبايي بسيار فراواني است و از جاذبه هاي زيارتي و سياحتي شهر آران و بيدگل مي باشد.

بقعه امامزاده هادي ابن علي ابن الحسين (ع) : ساختمان بقعه و بارگاه امامزاده هادي در حد فاصل دو خيابان شهداء خيابان امام خميني (ره) كه موازي يكديگر مي باشند قرار داشته و موقعيت سياحتي و زيارتي خوبي دارد.دوره تاريخي بنا به صفويه و قاجاريه برميگردد.

بقعه امامزاده فيض آباد: اين بقعه در منطقه أي بنام فيض آباد (واقع در بخش مركزي ) دردل كوير قرار دارد ساختمان اين بقعه مربوط به دوره قاجاريه مي باشد با توجه به جاذبه هاي فراوان سياحتي و زيارتي اين مكان چنانچه جاده ارتباطي بين امامزاده و شهر آران وبيدگل ساماندهي شود اقال عمومي د راستفاده از فضاي موجود اين مكان به مراتب بيشتر خواهد شد. امامزادگان زيارت فيض آباد مشهور هستند بنامهاي :

1ـ شاهزاده سليمان (ع)
2ـ شاهزاده حسين (ع)
3ـ شاهزاده گوهر خانم (س)

بقعه امامزاده محمد نوش آباد: اين بقعه در داخل شهر نوش آباد و در سه كيلومتري غرب آران وبيدگل قرار دارد. بناي اين ساختمان به دوره صفويه و قاجاريه برميگردد. اين بقعه نمونه يكي از ساختمانهاي مذهبي با معماري كويري ا ست و با گنبد كاشيكاري هرمي شكل و تزئينات نقاشي ودرچوبي آن كار يكي از استادان هنرمند گره چيني عصر قاجار بنام استاد صفر علي بيدگلي يكي از جاذبه - -هاي ارزشمند زيارتي و سياحتي اين منطقه است .

بقعه بي بي شاه زينب: اين بقعه در بخش مركزي در روستاي يزدل و يكي از زيارتگاههايي است كه بطور سنتي و از نظر مردم- -شناختي حائز اهميت است . اين ساختمان در دوره صفويه بنا شده است .

مجموعه قاضي آران : اين مجموعه مشتمل است بر مسجدجامع ـ بقعه مباركه پنج امامزاده از فرزندان حضرت امام محم باقر (ع) ـ حسينيه ـ آب انبار ـ بازارچه غربي و شرقي ـ كه از نظر زيارتي ؛ سياحتي تاريخي جاذبه هاي فراواني دارد. اين مجموعه در يكي از خيابانهاي پر تردد شهر و د رمحدوده أي بالغ بر 15000 متر مربع واقع شده است همچنين اين ساختمانها د رقرنهاي اوليه اسلامي و دوره صفويه قاجاريه بنا نهاده شده است



كاروانسراي تاريخي مرنجاب: قلعه تاريخي مرنجاب يكي از اطراقگاههاي مهم جاده اصلي ارتباطي وكاروان رواست كه كاروانهاي تجار ي وبازرگاني بين شهرهاي مركزي ايران و شهرهاي سمال يكشور از آن عبور ميكردند . اين كاروانسرا ز اوايل قرن يازدهم بدستور شاه عباس اول صفوي ساخته شده است .فاصله اين قلعه از مركز شهر حدود50 كيلومتر و وسعت آن نيز 1000 متر مربع مي باشد از ديگر مولفه هاي آن وجود آب قنات آبگير بيرون كاروانسرا و ايجاد يك پارك طبيعي در كنار درياچه شگفت انگيز نمك مي باشد.

مسجدنقشينه: اين مسجد در داخل شهر و با وسعت 1000 متر مربع د رمحل درب مختص آباد قرار دارد اين مسجد كه به مسجد حاج قاسم نيز معروف مي باشد از بناهاي دوره سلجوقي است كه د ردوره صفويه گسترش يافته و بخشي از تزئينات ان نربوط به اوايل دوره قاجار است . در ايوان اين مسجد كتيبه خط ثلث با رقم محمد بيدگلي مورخ سال 1215ه ق وجود دارد. سي پاره كلام اله مجيد خطي كه هر كدام از آنها را يك نفر از زنهاي ساكن در اين محله در سال 1192 ه. ق وقف كرده اند. اين سمجد يك مجتمع فرهنگي در ئوره زنديه نيز معروف بوده سات . همچنين بعلت وجود نگارهاي زيباو نقاشيهاي ارزنده أي كه د راين مسجد وجود داشته است به مسجد نقشينه معروف شده است .

درياچه نمك : اين درياچه در كوير مركزي ايران قرا رگرفته است كه در قسمتي از ان درياچه نمك قرار گفته است .موقعيت خاص درياچه مذكور و نحوه تشكيل چند ضلعيهاي منظم لانه زنبوري نمك جاذبه هاي فراواني ايچاد نموده است . درياچه نمك در فاصله 55كيلومتري شمال شهر آران وبيدگل قرار دارد و از دير باز جهت تامين نمك طعام مورد بهره برداري قرار گرفته است. يكي از جاذبه هاي فوق العاده جالب سياحتي اين منطقه است نحوه تشكيل چند ضلعيهاي منظم با ديواره هاي كريستالي و بلورين در سطح درياچه از چنان منظره چشم نوازي برخوردار است كه چنانچه ؛ راه ارتباطي ان تا حدودي ساماندهي شود مي تواند به يكي از پرجاذبه ترين مناطق سياحتي تبديل شود كما اينكه هم اكنون نيز صدها سياح وجهانگرد داخلي و خارجي بازديد مي كنند. مضافا اينكه ساير مناظر كويري و گياههاي مختلفي كه در اطراف آن مي رويد و بطور كلي از نظر اكوسيستم حائز اهميت است بويژه آنكه موضوع حيات وحش در منطقه ياد شده و عنايت به اين مطلب كه در حواله نيمه دوم شهريورماه تا مهرماه گروهيي از پرندگان مهاجر بخصوص (فلامينگوها) به اين منطقه روي مي آروند منطقه ياد شده زيستگاه حيوانات مختلفي مي باشد كه در مجموع منطقه مورد نظر را بعنوان يكي از جاذبه هاي جامع سياحتي مطرح مي سازد.

مسجد جامع نوش آباد: اين مسجد در داخل شهر نوش آباد و با وسعت 1500 متر مربع بنا شده است . بناي تاريخي مسجد جامع نوش آباد يكي از بناهاي دوره سلجوقي كه درزمان صفويه مرمت و توسعه يافته است مناره آجري اين مسجد در نوع خود بسيار جالب و ديدني است (نماسازي سطح جانبي مناره ) با استفاده از آجر معمار هنرمند آن با اختلاف سطح كه بين آجرها ايجادنموده است باعث شده تا ‘آيه مباركه العلم عنداله بخط بنائي و بسيار زيبا درهاي چوبي مسجد نيز متعلق به دوره صفويه وداراي كتيبه هاي خط ثلث مورخ به سال 1133ه. ق مي باشد.



دشت كوير و بندريك: منطقه وسيعي در شمال شهر آران وبيدگل با تپه هاي حجيم و مرتفع ريگ(90 متر) يكي از جاذبه هاي بسيار جالب توريستي شهرستان آران وبيدگل مي باشد دشت كوير و ويژگيها و خصوصيات منحصر به فرد موود ر كوير شمالي شهر آران وبيدگل وجود انواع گياهان و بقاياي قلعه ها و ساختمانهاي قديمي موجود وپرندگان مهاجر وبطور كلي منظره چشم انداز تپه هاي مرتفع ريگ يكي از جاذبه هاي بسيار جالب سياحتي و گردشگري شهرستان آران وبيدگل است كه مسير يكي از راههاي منشعب از جاده معروف ابريشم و راه كارواني قديمي شمال به جنوب كشور نيز از اين منطقه عبور كرده است

كاروانسراي شاه عباسي ابوزيدآباد: اين قلعه كه داراي ساختمانهاي قرينه همديگر و مستحكم و صد در صد قابل استفاده كار فرهنگي وسياحتي است ودر مركز شهر ابوزيدآبادقرار دارد. بناي ساختمان به عصر صفويه وشاه عباس برميگردد.

كوههاي يخاب: در بخش كويرات شهرستان آران وبيدگل رشته كوههاي يخاب وجوددارد كه باعث شگفتي و تعجب است در قلب رشته كوههايي وجود دارد كه در تابستان نيز هواي خشك وسردي دارد و داراي شكار (آهو) نيز ميباشد.

قلعه كرشاهي: اين قلعه از خشت و گل ساخته شده است و هم اكنون از آثار برجاي مانده از زمان قاجار است . اين قلعه يكي از قلعه هاي مهم سردار حسين كاشي يكي از راهزنان و ياغيان دوره رضاخان بوده و هنوز آثار گلوله هاي توپ در نبرد نيروهاي دولتي و نيروهاي سردار حسين كاشي در اين قلعه برجاي مانده است .



















مشاهيرشهرستان

در طول تاريخ پرافتخار اسلام ؛ وطن اسلاميمان ايران ؛ مهد پرورش ستارگان پرفروغ دانش بوده است . اين چهره هاي درخشان با نوشيدن جرعه هايي از چشمه ناب معارف ديني عامل هدايت و روشنگري در زندگي مادي و معنوي مردم اين مرز و بوم بوده و خدمات ارزنده أي به جامعه اسلامي كرده اند.

در دامان و بستر كويري آران وبيدگل مرداني سختكوش و پرتلاش با تكيه بر توقيفات الهي توانسته اند به سرچشمه هاي حقيقت علم و دانش را سيراب كنند و از خود آثار ارزشمندي را به يادگار بگذارند سخن گفتن از اين انسانهاسخن از نيكي و ارزشهاست دراين قسمت به معرفي اجمالي عالمان نامدار و دانشمندان فرهيخته و آثار آنها پرداخته و خوانندگان را به هويت فرهنگي و علمي منطقه آشنا مي سازيم .

ملا ابوالحسن (واعظ) : از اجداد ملا غلامرضا و مولف كتابهاي (( منتخب بحار الانوار)) و ((مجموعه حكايات ))و… بوده است .
((رساله هلاليه ؛ ص 559))

ابوطالب آراني : فرزند محمد حسن ؛ ازفضلاي هم عصر ملاغلامرضا و اكثر رساله هاي علماي معاصر خود را نوشته است .
((وقف ؛ ميراث جاويدان ؛ش3))

ملا ابولقاسم ( متولد 1229 ق) : فرزند ملا غلامرضا بوده است .
((تاريخچه علم و ادب؛ ص26))

ملا احمد مجتهد بيدگلي : فرزند ملاجعفر ؛ از خاندان علمي جبل عامل بوده كه براي ترويج تشيع به اين منطقه مهاجرت كرده اند. ملا محمد باقر ؛ ملا علي اكبر ؛ ملا محسن ؛ ملا محمد حسين؛ ملا ابوالقاسم از عالمان اين خاندانند.
((كتابچه چراغان ؛ ص12 و 33و58))

ملا احمد آراني : (قرن 13ق) : فرزند حاج محمدباقر آراني كتابهاي (( سحاب الامطار))؛(( عمان الجواهر ))؛ (( كنوز الداعي ؛ منظومه يوسفيه ))؛((دبستان الواعظين و گلستان الناظرين ))و… از آثار اوست .
((تاريخچه علم وادب ؛ ص 29))

آقا ميرزا احمد عاملي آراني (1279ـ1369ق) :فرزند ملامحمد علي آراني است . وي از علماي بزرگ منطقه آران و بيدگل واز شاگردان پدرش و آقا ملاحبيب الله شريف كاشاني بوده است . كتابهاي ((نهج الرشاد))؛ ((رساله علميه سبيل الجنان ))و رساله هاي خطي ديگري در فقه و اصول از او به جاي مانده است . آرامگاه اين عالم بزرگوار در شمال بقعه محمد هلال بن علي (ع) از پايگاههاي تبليغ ديني ؛ توسل و نشر معارف اهل بيت است .
(( نقباء البشر ؛ ج 1؛ ص 115))

ملا اسدالله بيدگلي : فرزند ملا محمدرضا مجتهد؛ از فضلاي بيدگل بوده است .

ميرزا ابرايهم آراني (زنده در سال 1198ق) : از مردان سرشناس دوران صباحي بيدگلي بوده كه در عتبات مدفون است .
((ديوان صباحي بيدگلي ؛ ص126 ـ و نقل از سيد عباس كاشاني ))

جلال الدين مسعود بيدگلي : مشهور به عمده العلما كه قبل از دولت صفويه ؛ در كاشان حكومت تشكيل داد و منطقه را از درگيريهاي داخلي حفظ نمود.
((تاريخچه علم وادب ؛ ص18/حبيب السير؛ ج4؛ ص473))

شيخ حسن آراني :فرزند آقا بابا أز فضلاي قرن سيزدهم هجري است كه كتابهاي ((فوايد جليله)) ؛ نظم الدرر))؛ ((رفيق التوفيق ))؛ و((نخبه الرشاد)) را به رشته تحريردر آورده است .
((تراجم الرجال ؛ ج1؛ص143))

آقا حسين بيدگلي (متوفي 1310ق): فرزند ملا محمد از فضلاي بيدگل بوده است .
((الماثرو الاثار؛ص171))

سيدحسين بيدگلي : فرزند سيدجعفر حسيني ؛ از علماي قرن سيزدهم هجري است .
((تراجم الرجال ؛ج1؛ص168))

آقا حسين در بندي آراني (1267ـ1346ش): ملب به افتخار الاسلام و فرزند ملاعباس ؛ از آيات عظام علوي يثربي و رضوي ؛ اجازه اجتهاد و نقل راويت داشت . وي از خوشنويسان معروف عصر خود بود كه نستعليق و شكسته تحريري را به نيكويي مي نوشت .
((تاريخچه علم وادب ؛ ص39))

آقا حسين اقدسي بيدگلي : فرزند ملا آقا محمد؛ از فضلا و خطباي بيدگل شمرده شده است .
((تاريخچه علم وادب ؛ص38))

شمس الدين نوش آبادي : از علماي قرن هفتم كه از دوستان باباافضل مرقي بوده است .
((نقباءالبشر؛ ص846))

ميرزا صدر الدين آراني (متوفي 1340 ش): فرزند ملا محمد حسين ؛ از فضلا و عرفاي آران كه در جوا بقعه محمد هلال (ع) مدفون است .
((تاريخچه علم وادب؛ ص34))

آقا سيد صدرالدين بيدگلي : فرزند آقا سيد حسين ؛ از علماو فضلاي بيدگل بوده است ((كتابچه چراغان ؛ ص26و30و34))

ملا عبدالله بيدگلي : از علماي قرن دوازدهم هجري كه در علم و عمل بي نظير بوده است .
((زساله شرح الاحوال ملا علي آراني؛ ص6))

سيد مير عبدالباقي بيدگلي : فرزند حاج ميرزا محمد تقي ؛عالم ؛ شاعر و خطاط كتاب ((تحفه هاشميه )) از آثار اوست .
((كتابچه چراغان ؛ص103/تاريخچه علم وادب ؛ص30))

ملا عبدالغفور بيدگلي : فرزند ملامحسن و پسر عموي موبد؛ از علماي بيدگل بوده است .
((كتابچه چراغان ؛ ص34و85))

ملا عبدالهادي آراني (متوفي 1280ق): از علما و نيكوكاران سرشناس بوده است.
((تاريخچه علم وادب ؛ ص27))

ملا عبدالباقي بيدگلي( متوفي 1285ق) : فرزند حاج محمد تقي بيدگلي ؛ از ناموران بيدگل بوده است.
((تاريخچه علم وادب ؛ ص27))

ملا عبدالعظيم بيدگلي 1170ـ1250ق): فرزند محمد تقي ؛ از علماي بزرگ بيدگل است كه به زواره و اردستان مهاجريت كرده و در آنجا حوزه درس و وعظ داشته است چند قرن به خط نسخ نوشته و وقف نموده است . فرزندان اونيز از علماي بزرگ بوده اند كه به نقاط مختلف كشور مهاجرت كرده اند.
((آتشكده اردستان؛ ص286))

عبدالعلي موبد بيدگلي :فرزند محمد باقر ؛ از ادباو رجال علمي دوره مشروطيت و از مريدان شيخ هادي نجم آبادي است . روزنامه (مدي ) و كتابهاي ((خجسته نامه )) ((مجموعه موبد؛ نسخ موبد))؛((تصحيح شاهنامه ؛ هنايش خرد)) از آثار اوست . تخلص اودر شعر ((موبد))((صبح نخشت ))و ((صبحي ))بوده است .
((كتابچه چراغان ص34ـتاريخچه علم وادب ؛ص34))

ملا علي بيدگلي : فرزند ملا محمد ؛ از علماي قرن سيزدهم هجري كه شاگرد ملاغلامرضا آراني بوده است .
((نقباء البشر؛ ج4؛ ص1537))

آقا علي تشكري آراني ( 1299ـ1363) : فرزند ميرزا محمد ؛ عالم ؛ فاضل ؛ شاعر و نويسنده ؛ كتابهاي ((تاريخچه علم و ادب در آران )) ؛ (( ستارگان فروزان )) و (( ديوان اشعار خطي )) از آثار بجا مانده اوست .
(( تاريخچه علم و ادب ؛ ص 87))

ملا علي اصغر بيدگلي : وي از شاگردان علم الهدي (فرزند فيض ) بوده است.
(( معادن الحكمه ج1؛ ص74))

سيد علي اكبر نوش آبادي (شهادت 1237 ق): شرحي بر (( قواعد علامه )) نوشته و در نوش آباد مدفون است .
((شرح قواعد خطي ))

غلامرضا آراني (1192ـ1265ق): فرزند ملا محمد علي آراني است . نزد بزرگاني چون سيد علي طباطبائي وملا احمد نراقي شاگردي كرده و از او بيش از 30اثر خطي به صورت كتاب ؛ راسله ؛ شرح به زبان فارسي و عربي بجا مانده است .

مهمترين آنها(( جامع الشتات و قالع الشبهات )) ؛ (( عوايد الايام و قوائد الانام ))؛ (( كنوز الجواهر و معادن الزواهر))؛ (( حجه البالغه))؛ ((الجامع النافع ))؛ (( اجوبه المسائل ))و(( رساله هلاليه))در شرح حال امامزاده محمد هلال بن علي (ْع) است .
(( تاريخجه علم وادب ؛ ص121))

قاضي محمد آراني (زنده در سال 1075 ق): عالم نيكوكار كه اغلب بناهاي مذهبي در آران به همت وي ساخته شده و محله قاضي آران نيز به نام اوست .
((تاريخچه علم وادب ؛ص81))

ملا محمد مومن آراني (زنده در سال 1200 ق): فرزندحاج عبدالرحيم آراني ؛ از فضلا و افراد خير بوده است .
(( ستارگان فروزان ؛ ص58))

شيخ محمد آراني (متوفي 1300ق): فرزند ملا محمد علي آراني است .
(( تاريخچه علم وادب ؛ ص31))

محمد بن عبدالوهاب بيدگلي (متوفي 1290ق): اشعار و شواهد كتاب مطول را شرح كرده است.
((الذريعه ؛ج13؛ ص242))

ملا آقا محمد اقدسي بيدگلي (1304ـ1367ق): فرزند ملا محمد حسين بيدگلي كه عاليم فاضل بوده است .
((تاريخچه علم وادب ؛ ص38)

ملا محمد بيدگلي (متوفي 1290ق): فرزند ملا محمد جعفر بيدگلي است . اين عالم فاضل به تهران مهاجرت كرد.

داراي فرزنداني دانشمند و متقي به نامهاي :علي ؛ حسين ؛ احمد ؛ محمد جعفر و حسن بوده است .
((نجوم السماءج1؛ ص378؛ تاريخچه علم وادب ؛ص28))

ملا محمد نصر آبادي (قرن سيزدهم هجري ): عالم در علوم عقلي و نقلي كه با ملا غلامرضا آراني معاصر بوده است .
(( رساله هلاليه ؛ ص235))

شيخ محمد نوش آبادي (زنده در سال 1172ق): فرزند محمد زمان ؛ فيلسوف ؛ متكلم؛ منجم و رياضيدان بوده كتابهاي (( هدايه المسترشدين ))؛ ((مرات الزمان))و((

القول السديد))؛ از جمله آثاراوست .
((تاريخ اجتماعي كاشان ؛ ص166))

علامه ميرزا محمد بيدگلي : معروف به كاشف؛ از علماي دوره صفويه است كه به نايين مهاجرت كرده و حاشيه أي بر كتاب اسفار ملاصدرا نوشته است .
((سيماي نائين ؛ ص176/ تاريخچه علم وادب ؛ص19))

ميرزا محمد محقق بيدگلي ( متوفي 1055 ق): فرزند سلطان محمد؛ از علما و عرفاي بزرگ بوده و كتابهاي (( تيسير المرام؛ (( رياض العارفين ))؛ (( منهاج السالكين ))؛ ((تذكره العارفين ))؛ ((رساله العرفان )) از آثار اوست.

قبر وي در زير زمين مسجدي كه بنام اوست در محل دروازه سوراخ باره بيدگل واقع است.
((كتابچه چراغان ؛ص19؛30/تاريخچه علم وادب ؛ص20))

ملا محمد ابراهيم بيدگلي :وي از مدرسان بزرگ حوزه علميه كاشان بوده است .
(( تراجم الرجال ؛ ج2؛ص573))

ملا محمد باقر آراني : برادر ملاغلامرضا است و كتاب ((كنزالواعظين ))از آثار اوست .
((رساله هلاليه ؛ فصل هفتم /تاريخچه علم وادب ؛ ص26))

ملا محمد باقر آراني (متوفي 1322ق): فرزند ملا محمد حسين كه در جواني به مرتبه اجتهاد نايل آمده است .
(( تاريخچه علم وادب ؛ ص31))

ملا محمد باقر بيدگلي (متوفي 1310ق): فرزند ملا محمد حسين ؛كتابهاي ((القواعدالباقريه ))؛ ((القواعد الفقهيه ))را تاليف و قصايد سيد حميري و عميد الدين را شرح كرده است .
(( تراجم الرجال ؛ ج2؛ ص589))

ملا محمد باقر بيدگلي :فرزند ملا محمد ؛ كتاب ((الكواكب الدريه )) در علم كلام از آثار اوست .
(( الذريعه ؛ج18؛ص178/كتابچه چراغان ؛ص34))

محمد تقي بيدگلي : از علماي قرن دوازدهم هجري كه كتاب هاي ((روضه العلماء))و ((المعين )) را به رشته تاليف در آورده است .
((علام الشيعه ؛قرن 12؛ ص117))

ملا محمد جعفر آراني (متوفي 1348ق): فرزند ملا محمد حسن ونوه ملا غلامرضا آراني است او در فضل و فقاهت و زهد زبانزد عام و خاص بوده و در جنب بقعه محمد هلال (ع) مدفون است .
(( تاريخچه علم وادب ؛ ص36))

ملا محمد جعفر بيدگلي (متوفي 1181ق): فرزند ملا محمد ؛ از اساتيد و مشايخ ملا احمد نراقي بوده است .
(( رساله شرح الاحوال ؛ص6/ اجازات ملا احمد نراقي ))

ملا محمد جواد بيدگلي : فرزند ملا محمد يا محمد حسين از فضلاي بيدگل برشمرده شده است .
(( كتابچه چراغان ؛ص58و34))

محمد حسن متوسل (1300ـ1371ش): فرزند حاج آقا محمد؛ و از نوادگان داعي آراني بوده است . وي مردي فاضل و نيكوكار بود. بناي ساختمان بيمارستان سيد الشهداي آران و تشكيل صندوق ذخيره علوي قم از آثار بجا مانده اوست .

ملا محمد حسين آراني : فرزند ملا غلامرضا ؛ أي عالم فاضل از آران مهاجرت كرد وپس از سالها هجرت وفات نمود و در جنب بقعه هلال (ع) مدفون گرديد.
(( تاريخچه علم وادب ؛ ص26))

ملا محمد حسين آراني : (متوفي 1315ق): فرزند ملا محمد مهدي آراني ؛ از عالمان و زاهدان بوده است .
(( تاريخچه علم واد ب؛ ص22))

ملا محمد حسين آراني (متوفي 1315ق): فرزندملا محمد باقر كه عالي فقيه بوده است .
(( تراجم الرجال ؛ج1؛ ص188))

ملا محمد حسين نوش آبادي : از فضلاي نوش آباد كه نزد آيت الله آقا ميرزا احمدعاملي شاگردي نموده است .
((تاريخچه علم وادب ؛ ص 39))

ملا محمد رضا آراني : كتاب منظومه ((خلاصه الرجال )) را تاليف كرده است .

ملا محمد رضا بيدگلي : (متوفي 1310ق): فرزند محمد علي كه كتاب ((عروه الوثقي )) را در دو جلد به صورت خطي نسخه برداري كرده و آثار ديگري از او ذكر شده است .
(( تاريخچه علم وادب ؛ ص26))

ملا محمد صالح بيدگلي : كتاب ((لسان الواعظين )) از آثار اوست .
(( نسخه خطي : كتابخانه آيت الله گلپايگاني ؛ش82/18))

ملا محمد علي آراني (زنده در سال 1204ق): فرزند ملا علي كه تاليفاتي در فقه واصول داشته است.
(( رساله هلاليه (خطي )؛ ص180))

ملا محمد علي (ملا علي آراني ) (1177ـ1244ق): فرزند ملا محمد حسن؛ از علماي بزرگ و صاحب كتابهاي ((الدريه البهيه )) ؛(( زاد الناسكين ))؛ ((الفوائد الصادقيه ))؛ (( مقاصد المهمه))؛ (( تلخيص المرشد))؛ (( مناهل الشوارد في تلخيص المقاصد))و چندين اثر ديگر كه از او بجا مانده است. <BR<((معجم span )))< (خطي خودش قلم به الاحوال شرح رساله ؛ج9؛ص414وج10؛26 الشيعه ؛ج11؛ص48ـاعيان المولفين>

ملا محمد علي آراني : فرزند حاج سلطانعلي آراني كه از استادان ملاغلامرضا بوده است.
((تاريخچه علم وادب ؛ ص22))

ميرزا محمد علي نور الوري ( متوفي 1326ق): فرزند شيخ محمد؛ از فضلاي آران بوده كه به اطراف كاشان مهاجرت كرده است .
(( تاريخچه علم وادب ؛ 31))

ملا محمد علي آراني ( زنده در سال 1340ق): معروف به حاجي آقا ؛فرزند ملا محمد باقر ؛ از علما و فضلاي آران و از اجداد آيه الله افتخار الاسلام در بندي بوده و در عتبات مدفون است .
((تاريخچه علم وادب ؛ ص35 ))

ملا محمد علي آراني (1250ـ 1327ق): فرزند ملا محمد مهدي ؛ از فقيهان و عالمان رباني آران كه رساله ها و نسخ خطي ((نفائس المسائل و عرايس الوسايل ))؛((اجتهاد تقليد))؛(( احكام الرضاع ))؛ ((حكم ماء البئر))؛(( حواشي بر قوانين ؛ رسائل و مكاسب )) از آثار اوست .

وي از شاگردان معروف و مبرز آخوند خراساني و مجاز از وي و ديگران بوده است .
(( نقباءالبشر ؛ ج4؛ ص1540/ تاريخچه علم وادب ؛ص31))

محمد كريم آراني : از فضلاي قرن دوازدهم است .
(( اعلام الشيعه ؛قرن 12؛ ص288))

ملا مهدي آراني : فرزند ملا محمد حسين كه در آثار خطي علماي آران از او نام برده شده است .وي پدر ملا محمد علي آراني است .
((وقف؛ ميراث جاويدان ؛ش3))

ملا محمد مهدي آراني : فرزند ملا غلامرضا كه براي مدتي از آران مهاجرت كرد سپس به زادگاهش بازگشت.
(( تايخچه علم وادب ؛ ص26))

ملا محمد مهدي بيدگلي : از علماي دوره صفويه كه شاگرد شيخ بهايي بوده است .
(( معادن الحكمه ؛ج1؛ص67))

ملا هادي بيدگلي (1050ـ1131ق): فرزند ملا محمدرضا؛ از علما و فضلاي بيدگل بوده كه به تازگي سنگ قبروي در محل اداره مخابرات شهرستان آران وبيدگل كشف شد.

ملا محمود فاضل بيدگلي (1263ـ1350ق): فرزند محمد حسين ؛ از علما و فضلاي بيدگل است كه رساله أي در (( اثبات ولايت اميرالمومنين )) و (( شرح برمفاتيح )) از آثار اوست .
(( كتابچه چراغان ؛ ص18/تاريخچه علم وادب ؛ص37))

ملا محمود بيدگلي ( متوفي 1350ق): فرزند محمد رضا؛ از علما و فضلاي بيدگل كه كتابي در (( ابطال طريقه صوفيه )) نوشته است .
(( اعيان الشيعه ؛ج10؛ ص110ـ كتابچه چراغان ؛ ص33))

ملا محمود آراني (1277ـ1337ق): معروف به امام جمعه ؛ عالم و فاضل ؛ كتابهاي ((قلائد الاخبار)) و (( عقد الثاني )) از آثار اوست .
(( تايخچه علم وادب ؛ ص33))

ملا معزالدين بيدگلي (متوفي 1193ق): فرزند ضياءالدين محمد؛ از عالمان ديني بيدگل بوده كه در علم نجوم و رياضيات تبحر داشته است .
((تراجم الرجال ؛ ج1؛ ص169/ تاريخچه علو ادب ؛ ص40/ كتابچه چراغان ؛ص23))

سيد مهدي صباحي بيدگلي (1305ـ 1369ش): از علما و فضلاي بيدگل كه به تعليم و تدريس و ارشاد اشتغال داشته است .

ملامهدي بيدگلي (متوفي بعد از 1267ق): فرزند محمد تقي ؛ داراي آثاري چون ((عقد الئالي )) و(( ترتيل التنزيل )) بوده است .
(( تراجم الرجال ؛ ج2؛ س137))

مهدي بن ربيع بيدگلي : وي مولف كتابي در علم كيميا بوده است .
((نسخه خطي: كتابخانه آيت الله گلپايگاني ؛ش205/10))

در اين قسمت شرح مختصري از حال سخنوران گذشته را از نظر گذرانده و با شاعران و اديبان معاصر اين ديار ادب پرور آشنا مي شويم .

آشفته بيدگلي (1297ش…)

يدالله اربابي ؛ فرزند ارباب علي ؛ متولد بيدگل است .

ابن روح آراني (1265ـ 1328ق): ملا محمد رضا ؛ متخلص به ((ابن روح )) فرزند روح الامين ؛ متولد و مدفون در آران است .وي مانند پدرش در آران مكتبخانه داشته وديوان اشعارش بيشتر در مراثي اهل بيت است .

اديب بيضايي آراني (1299ـ 1352ٌ): استاد سخن ؛ ميرزا علي محمد فرزند ملا محمد رضا؛ متخلص به ((بيضايي)) در آران متولد گرديد. تحصيلات علوم قديم و جديد را درزادگاهش فرا گرفت . سپس به تهران مهاجرت كرد و در آنجا با اكثر بزرگان علو ادب همعصر خود همچون استاد سعيد نفيسي و ملك الشعرا ء بهار دوستي داشت .از آثار ادبي بيضايي ؛ ديوان اشعار اوست كه به چاپ رسيده است . مدفن بيضايي در قبرستان قدمگاه كاشان مي باشد .

احمد ايزدي آراني (1302ـ1374ش): وي از منسوبين نظام وفاست كه در شعر دوستي داشته و خط شكسته نستعليق تحريري را خوب مي شناخت .

بزمي بيدگلي 0زنده قبل از سال 1238ق): ميرزا محمد صادق ؛ متخلص به ((بزمي )) از شاگردان صباحي بيدگلي بوده و اشعار زيادي سروده است .

پرتو بيضايي آراني (1248ـ1348ش): حسين بيضايي فرزند علي محمد (اديب بيضايي )؛ متخلص به (( پرتو)) متولد آران و مدفون در قبرستان فيض كاشان است . او از شاعران ونويسندگان معاصر بوده و كتابهاي (( تايخ ورزش باستان )) ؛(( تلخيص تاريخ گيتي گشاي زند))؛(( كاشانه دانش )) نيز مقالات تحقيقي و ادبي در مجلات (( يغما؛ ارمغان ؛ يادگار)) و تصحيح وتحشيه و مقدمه بر ديوان هاي ((اديب بيضايي ؛ كليم كاشاني ؛ قصاب كاشي ؛ صباحي بيدگلي )) از آثار اوست .

ميرزا يحيي بيضايي آراني : فرزند ملا محمد رضا (ابن روح )و برادر اديب بيضايي است وي يكي از مرثيه سرايان خوش ذوق بوده است .

تاج الدين محمد نوش آبادي : از فضلا و عرفاي قرن هفتم هجري كه با افضل الدين محمد مرقي (بابا افضل ) مكاتبه و دوستي داشته است .

ميرزا محمد تشكري (1270ـ1354ش): فرزند علي اكبر ؛ از مردان متدين و پرهيزگار بوده و در مدح و ثناي ائمه اطهار اشعار فراواني سروده است . حجه الاسلام آقاي علي تشكري و استاد شهاي تشكري از فرزندان آن مرحوم اند.

حيا آراني (1280ـ1315ش): خانم منوره ؛ همسر ملا محمود و مادر نظام وفا ؛ از زنان

فاضله وروشنفكر آران بوده است او خط شكسته و نستعليق را نيكو مي نوشت و در شعر( حيا) تخلص مي نمود در جواني بدرود حيات گفت و برحسب وصيتش در قبرستان وادي السلام نجف مدفون گرديد.

خجسته بيدگلي : ملا عباس روضه خوان ؛ متخلص به (( خجسته ))؛ از شاعران بيدگل شمرده شده است .

داعي آراني (1193ـ1310ق):ملا محمد حسن فرزند ملا آقا باباآراني ؛ متخلص به ((داعي )) متولد در آران ومدفون در قبرستان قديم (مقابل ساختمان كنوني شهرداري آران وبيدگل ) است .

ايشان به تدريس و تعليم و امامت جماعت و وعظ و ارشاد اشتغال داشته ؛ د رتهذيب نفس ؛ عبادت و خودسازي ؛ زهد وتقوا؛ قناعت و مناعت طبع زبانزد اهالي بوده است .

ثه الاسلام حاج آقا محمد متوسل كه از نوادگان اوست ضمن نقل كراماتي از داعي ؛ خوشنويسي و طبع روان او را ذكر كرده و از (( ديوان قصايد)) و كتابهاي (( رياض الفنون )) (( عقايد منظوم )) و (( منظومه لغات عربي )) و منظومه صد پند لقمان (خطي ) او نام برده است .

داوري آراني : سلطان ابراهيم آراني ؛ متخلص به ((داوري )) از شعراي آران كه در نيمه اول قرن يازدهم مي زيسته و است او علاوه بر سرودن شعر؛ به كار قضاوت نيز اشتغال داشته و ديوان شعري ازداوري به جا مانده است.

ذكائي بيضايي آراني (1283ـ 1365ش): ميرزا نعمت الله بيضايي ؛ متخلص به ((ذكاوي )) فرزند ملا محمد رضا و برادر اديب بيضايي ؛ از شاعران و نويسندگان معاصر است كه در زمينه هاي مختلف نوشته و تاليف دارد. (( حقوق بين الملل ))؛(( طليعه آثار انجمن ادبي تهران )) ؛(( تذكره چهل و هشت از شعراي معاصر )) ((قصص الشعراء)) ؛(( نقد الشعر ))؛(( زنان شاعره ))؛(( تدكره خوان نعمت ))؛(( تذكره شاعران آران ))L( ديوان اشعار))؛((زندگي مير عزاي كاشي ))؛(( تذكره شعراي گمنام ))؛و..از آثار مطبوع اوست .

ربطي بيدگلي : از شعراي اواخر دوران صفويه است كه ماده تاريخي از سروده هاي وي را مرحوم ميرزا محمد رضا فلاح آراني از روي يكي از سنگ قبرهاي قبرستان مابين آران و بيدگل نقل كرده است .

روح الامين آراني (1225ـ1288ق): ملا محمد آراني ؛ متخلص به ((روح الامين )) ؛ فرزند ملا علي اكبر متولد و مدفون در آران است .

وي تحصيلات علوم قديمه را در زادگاهش و اصفهان گذراند. در بازگشت به آران به پاسخگويي مراجعان در امور شرعي پرداخت و اولين مكتبخانه را داير كرد. اشعارزيادي سروده كه به مرور زمان يادداشتهاي آن از بين رفته و فقط يك قصيده از او باقي مانده است .

سرشار آراني 0زنده قبل از سال 1297ق): ميرزا علي اصغر آراني ؛ متخلص به ((سرشار)) از شاعران وطبيبان و خطاطان آران بوده است .

سهيل آراني (13021ق): محمدرضا فرزند عبدالهادي ؛ متخلص به ((سهيل )) متولد و مدفون در آران واز شاگردان ملا محمد نراقي بوده است .

صباحي بيدگلي (…ـ1213ق): حاج ملا سليمان بيدگلي ؛ فرزند ملا عبدالهادي ؛ متخلص به ((صباحي )) از شاعران بزرگ و تواناي قرن دوازدهم است در علوم نجوم ؛ رياضيات و ادبيات فارسي و عبي تبحر داشته است . هاتف ؛ عاشق ؛ مشتاق ؛ رفيق اصفهاني از دوستان وي و بزمي بيدگلي و فتحعلي خان صبا كاشاني و ميرزا صادق وقايع نگار معروف به هماي مروزي از شاگردان او بوده اند. صباحي از رهبران سبك بازگشت است . مدفن او در قبرستان جنب شاهزاده حسين بيدگل است .ديوان شعر صباحي به چاپ ريده و تركيب بند او در واقعه كربلا از بهترين اشعار اوست .

ضيائي آراني : ملا محمد حسن عطار آراني متخلص به ((ضيايي )) از شعراي اواخر قرن سيزدهم هجري قمري است .

فائز بيدگلي ( زنده در سال 1076ق): از شعراي بيدگل كه در زمان صفويه مي زيسته است از وي ماده تاريخي در باره آب انبار محله توي ده بجا مانده كه بر روي سنگ حكاكي و بر جرز آن آب انبار نصب شده است .

ملا فاطمه آراني : از زنان شاعره آران در عصر قاجار است كه علاوه بر سرودن شعر؛ مكتب داري و روضه خواني مي كرده است .

ملا فضل علي نصر آبادي : از شعراي قرن سيزدهم و اهل نصر آباد كوير است .مثنوي وي به نام (( گيتي افروز )) در مدح حضرت رسول (ص) به صورت خطي باقي مانده است .

فلاح آراني (1306ـ1380ق): محمدرضا فرزند حاج علي اكبر؛ متخلص به ((فلاح )) و((رضا) نوه دختي سهيل؛ متولدآران و مدفون در جوار بقعه محمد هلال بن علي است او در ادبيات و رياضيات متبحر و از خطاطان معروف و بنام كه در نوشتن با خط ناخني ؛ مهارت تمام داشته است .بناي مدارس له سبك جديد در آران و بيدگل از يادگار هاي اوست .

حسن بيدار مغز (فهيمي )آراني (1300ـ1373ش): از شاعران معاصر كه تحقيقاتي پيرامون قدمت آران نموده و دفاتر شعر او به صورت خطي بجا مانده است .

مايل آراني (1292ـ1354ش): شيخ محمد سلطان محمدي آراني ؛ متخلص به ((مايل )) فرزند كدخدا حسين ؛ متولد آران و مدفون در آستان محمد هلال بن علي است . اوشاعري روشندل و داراي حافظه أي قوي بود . بيش از سه هزار بيت قصيده ؛ غزل ؛ مدح و مراثي داردكه بصورت مخطوط و پراكنده موجود است .

متوسل آراني (1264ـ1351ش)‍: حاجي آقا محمد متوسل آراني ؛ فرزند ملا محمد حسن متخلص به ((متوسل )) از صالحان و واعظان ونيكوكاران معروف آران بوده است وي ضمن كسب و كار به اقامه نماز جماعت و تعليم قرآن و احكام اشتغال داشته و شعر نيز مي سروده است . سالهاي آخر عمر به قم مهاجرت نمود و پس از وعظ و ارشاد در آنجا به رحمت ايزدي پيوست مدفن او د رقبرستان ابوحسين قم واقع است .

موسوي آراني (1304ـ1368ش):سيد شهاب الدين موسوي متخلص به ((موسوي )) فرزند سيد علي اكبر ؛ متولد و مدفون در آران ؛ از شاعران معاصر بوده كه مجموع اشعار او به صورت پراكنده و مخلوط بجا مانده است .

نداف آراني : علي اكبر عرشي آراني ؛ متخلص به ((نداف )) ازشاعران بذله گويي قرن دوازدهم است.

نظام وفا آراني ( 1266ـ1343ش): نظام وفا فرزند ملا محمود (امام جمعه ) در آران متولد گرديد دوره هاي علوم قديم و جديد را در آران و كاشان و تهران و عتبات مقدس

گذراند و پس از آن در تهران سكونت گزيد.

شغلش معلمي و منزلش محفل ادبيان و نويسندگان بود. او به زبانهاي خارجي آشنايي داشت . از طبع سرشار و قلم روان او ((يادگار اروپا؛ دل ؛ حبيبو رباب ؛ ستاره و فروغ ؛ آماج دل ؛ روان شناسي ؛ منطق ؛ نمايشنامه فروز و فرزانه ؛ گذشته ها و مجله وفا (در چندين شماره ) در خور ذكر است . مدفن نظام وفا در شهر ري ؛ در جوار حضرت عبدالعظيم و رواق شهيد حاج اسماعيل رضايي واقع است .

نگاهي آراني (…ـ2/979ق): او در فن نظم بي نظير بوده و مدت سي سال به نظم مثنويات پرداخته است . از مثنويهاي او (( مختارنامه )) در سي هزار بيت (( مهر و مشتري )) در جواب مولانا محمد عطار است . وي در آران مدفون و اشعار او (( هميشه بهار)) و ((خلاصه الاشعار ))امده است .

ملا نوروز علي آراني : از شعراي عهد قاجار كه درشعر ((بسم الله )) تخلص مي كرده و اشعار او بيشتر به زبان محلي بوده است.

واصف بيدگلي (…ـ1377ق): استاد فرج اله صديقيان ؛ متخلص به (( واصف)) از شاعران و مرثيه خوانان ائمه اطهار ؛ متولد و متوفي در بيدگل است . از وي ديوان شعر باقي مانده است .

وصاف بيدگلي (1290ـ1330ق): محمدرضا فرزند جعفر ؛ متخلص به ((وصاف )) از ادبا و شعراي معروف بيدگل است در طب و نقاشي نيز مهارت داشته و كتابچه أي بنام (( چراغان )) در 162صفحه در جغرافيايي بيدگل تاليف و در سال 1310ق به خط ميرزا ابوطالب فرزند ميرزا ابولقاسم طباطبايي به رشته تحرير در آورده است ديوان شعر وصاف به همت آقاي نصرت الله اربابي به زينت چاپ آراسته گشته است .آرامگاه وصاف در محله خانقاه (دوست محمد ) بيدگل واقع است .

از شاعران معاصر؛ استاد شهاب تشكري آراني كه دو دفتر از اشعارش ( نمك كوير و نسيم عاطفه ) به چاپ رسيده و آقايان محمد عظيمي بيدگلي ؛ محمد رجائي ؛ عباس و حسن امينيان ؛ صباحي بيدگلي ؛ اميني نوش آبادي ؛ سرافرازي ؛ عظيم زاده آراني و…قابل ذكرند.

نويسندگان معاصر:

در اين قسمت نام برخي از استادان و نويسندگان معاصر شهرستان را كه آثار قلمي انان به صورت كتاب يا مقاله به زيور طبع آراسته گريده است .

دكتر غلامرضا اسلامي بيدگلي : استاد دانشگاه؛ سردبيرمجلات علمي دانش حسابداري و روش تحقيقات مالي و نويسنده مقاله هاي ((حسابرسي مديريت ؛ مروري بر تئوري هاو خط مشي ها ؛ تقسيم سود))و..

عباس اسلامي نژاد: نويسنده كتاب ((اثر پذيري حافظ از قرآن و حديث)) و مقاله : عزاالدين محمود كاشاني .

دكتر عباس اقبالي (ابوزيد آبادي ): استاديار دانشگاه و نويسنده ((شرح حال سيد حميري))و((رثا در فرهنگ شيعه ))

مهندس سيف الله امينيان : كارشناس آثار تاريخي و مواريث فرهنگي و نويسنده مقاله هاي ((خاندان ابي طاهر كاشاني )) ؛((هنرمندان خاندان غفاري كاشان ))؛(( نگاهي به تاريخچه عزاداري و محرم در آران وبيدگل ))؛(( خانه هاي تاريخي كاشان )) و مولف تذكره خوشنويسان كاشان (نسخه خطي ).

علي باقي نصرآبادي : استاد دانشگاه و نويسنده كتاب ((فهرست موضوعي آثار استاد شهيد مطهري ))؛(( فروغ انديشه ها))و…

بهرام بيضايي (از نوادگان روح الامين آراني ): كارگردان سينما و نويسنده كتابهاي (( هيچكاك در قاب )) ؛(( روز واقعه ))؛(( آوازهاي ننه آرسو))؛(( مرگ يزد گرد)) و فيلمنامه هاي ((مسافران )) ـ (( باشو غريبه كوچك )) و مقالاتي در باره تعزيه در ايران و دهها مقاله و كتاب ديگر .

اعظم جلالي آراني : كارشناس ارشد مهندس شيمي پيشرفته و كارشناس ارشد صنايع غذايي نويسنده مقالات تخصصي و علمي در رشته شيمي .

محمد دهقاني : روزنامه نگار و نويسنده مقالات متعدد در جرايد كشور.

دكتر محمد رضا سركار: استاد دانشگاه و نويسنده مقاله هايي در باره آموزش و پرورش تطبيقي و مقايسه آموزش و پرورش ايران و ژاپن .

حسين سعدي : مدرس و نويسنده مقاله هاي : نگاهي به فرهنگ و تمدن ؛ تفكر علي ؛ سنگ تمام عيار بناي شخصيت و…

دكتر شاهين شايان آراني : استاد دانشگاه و نويسنده كتاب ((سرمايه گذاري ؛ تئوي و مسايل آن )) و ترجمه مقاله هاي متعدد در زمينه بازار ؛ سرمايه و…

دكتر ابوالفتح شجاعي آراني : متخصص ميكروب شناسي مواد غذايي و صاحب مقالات و تحقيقات .

دكتر حبيب الله عظيمي : استاد دانشگاه ؛ محقق و نويسنده ((فهرست نسخ خطي كتابخانه ملي ايران (ج12؛13))

دكتر حسين عظيمي (آراني ): از چهره هاي برجسته دانشگاه و نظريه پرداز در مسائل اقتصادي و نويسنده كتابهاي ((مدارهاي توسعه نيافتگي د راقتصاد ايران )) ـ (( تورم ))ـ(( اقتصاد سنجي )) و حدود هشتاد مقاله در موضوعات مختلف اقتصادي .

جعفر عسكري : استاددانشگاه مولف كتاب (( دستور توصيفي زبان انگليسي )).

حسين عليجان زاده : دبير ؛ شاعر ونويسنده كتاب (( زبان كوير )).

حسين فرخ يار: مولف كتابهاي (( مشاهير كاشان ))؛ (( سيماي هلال ))؛(( بهشتي در حاشيه كوير )) ؛(( مشهد اردهال )).

دكتر حسن كرباسي : استاد دانشگاه و متخصص علوم رفتاري و نويسنده مقاله : (( رويكرد روان شناسي در قيام امام حسين عليه السلام ))؛(( نقش نماز در جلوگيري از بزهكاري ها))و…

عبدالله مسعودي : استاد دانشگاه و نويسنده : (( شرح و تصحيح ديوان ابوتراب فرقتي )) ؛(( اصول و فنون مشاوره و راهنمايي ))و…

عباس معدن دار: استاد دانشگاه و مولف كتاب ((وقف و آثار تربيتي آن )).

مصطفي معيني : نويسنده كتاب (( ساختار اجتماعي لبنان و آثار آن )) و مقاله (( ااصل نود؛ اساسي ترين اهرم نظارت مجلس بر اجراي قوانين)).

سعيد منصوري : استاد دانشگاه و مولف كتابهاي ترجمه و شرح كتاب ((لمعه ))و((فقه تطبيقي ))؛(( قاعده درء))؛(( گزيده علم اصول ))و…

حجه الاسلام عبدالله موحدي بيدگلي : استاد دانشگاه ؛ شاعر و نويسنده كتاب ((ملاحبيب الله شريف كاشاني )) از مجموعه ديدار با ابرار و مصحح چند اثر خطي ملا حبيب الله و مقالات (( مباني تعليم و تربيت ))؛(( تعبد ولايت فقيه ))و…

ميثم نمكي : مولف كتاب ((برگي از دفتر كوير ))و مقاله هاي (( انديشه الهي درفرهنگ عاشورا))؛(( انديشه از زاويه أي ديگر ))؛(( جلوه معرفت ))؛(( عناصر اساسي معرفت اد بي ))و…

دكتر محمد يگانه آراني : از نويسندگان محقق وصاحب كتابهاي ((فجر انديشه ))؛(( براي آغازي نوين در فلسفه ))؛(( فكر بزرگتر و جهان بزرگتر))و…

نگارنده (حبيب الله سلماني ): مولف كتابهاي ((سيماي كاشان ))؛(( كتابنامه كاشان ))؛(( يادواره شاعران آران ))(( ماه كوير ))؛(( دو گوهر درخشان ))؛(( نگاهي به آران وبيدگل ))؛( جزوه حاضر ) و مقالاتي با عنوان : حديث دوست ( فيض كاشاني ) وفريده الاسلام (شيخ علي كاشاني )؛ صلاي صلابت (شهيد غفاري )؛ اسوه اخلاص ( استاد رضا روزبه )و...
تاریخ به روز رسانی: 1393/10/27
تعداد بازدید: 10034
امتیازدهی
میانگین امتیازها:3 تعداد کل امتیازها:2
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 1
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
کد امنیت  
 
كليه حقوق اين پايگاه متعلق به استانداري استان اصفهان ميباشد.
Powered by DorsaPortal